En Sıcak Konular

Gezegenlerin Uzaklığı Nasıl Ölçülüyor?

14 Nisan 2019 05:39 tsi
Gezegenlerin Uzaklığı Nasıl Ölçülüyor? Gezegenlerin Uzaklığı Nasıl Ölçülüyor? (Doppler Etkisi)

Otomobillerin hızını ölçen radar sistemleriyle, gezegenlerin uzaklıklarını ölçmemizi sağlayan teleskoplar aslında aynı bilimsel teniklere dayalı olarak çalışıyorlar. Bugün hemen hemen her gün şahit olduğumuz Doppler Etkisi'ne yakından bakıyoruz. 

Aniden yükselen bir ses ve araç uzaklaştıkça azalan gürültüyü duyarsınız. Bu yaşadığınız anların bilimsel açıklaması sayesinde, bugün Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri, yıldızları, kara delikleri keşfediyor, bize olan uzaklıklarını hesaplıyoruz.

Ses, ışık, elektromanyetik fark etmeksizin her türlü dalga türü için geçerli olan Doppler etkisi, ilk olarak Christian Andreas Doppler tarafından öne sürülen bir teoriydi.

Bu etkiyi anlamak için gözlemci ve ses kaynağı olmak üzere iki farklı şarta ihtiyacımız var.

Bu örnek, gündelik hayatta Doppler Etkisini en çok deneyimlediğimiz anları temsil ediyor; çünkü sesi duyabiliyor, deneyimleyebiliyoruz.

Göremediğimiz, duyamadığımız, deneyimleyemediğimiz dalgaların Doppler etkisi sonuçlarını ise bilim insanları pek çok alanda kullanıyorlar.

Önce olayı net şekilde anlayalım.

Gözlemci ve dalganın kaynağı arasındaki mesafeye, dalganın yayıldığı ortamın şartlarına, kaynağın hareket yönüne ve hızına, gözlemcinin pozisyonuna ve hareket durumuna göre etkinin boyutu değişebiliyor. Bu da teknik bir örnek olsun:

Burada dikkat etmemiz gereken detay, kaynak yaklaştıkça daha yüksek frekansın, uzaklaştıkça daha düşük frekansın gözlemlenmesi.

Hatta uçak örneğinde, kaynak ses duvarını aşınca, frekans sıklığı ani bir patlama şeklinde duyuluyor.

Şimdi gelelim Doppler Etkisi ile nelerin mümkün olduğuna...

Doppler Etkisi sayesinde, yayılan ses dalgalarının frekans sıklığı, kaynağın hızı hakkında bilgi veriyor.

Bazı durumlar ve koşullarda radarlar küçük miktarlarda yanılgılarla ses aracılığıyla hız ölçümü yapıyorlar.

Peki bizden uzak gezenlerle aramızdaki mesafe nasıl ölçülüyor dersiniz?

Öncelikle gördüğünüz her şeyin doğrudan ya da dolaylı olarak bir ışık kaynağı olduğu konusunda anlaşalım.

Bazı cisimler doğrudan ışık yayarlarken, bazıları ışığı yansıtırlar.

Günlük hayatta gördüğümüz nesneler, canlı cansız varlıklar genelde yansıtıcı olurlar. Hatta renkler, o nesnelerin hangi dalga boyundaki ışığı yansıttığı ile ilgilidir.

Kırmızı bir araba, diğer dalga boyundaki ışıkları emen, sadece kırmızı dalga boyunu yansıtan bir kaplamaya sahip olduğu için kırmızıdır.

Işık dalgalarıyla meydana gelen Doppler Etkisi ise, bize ışık kaynağı hakkında bilgi verir.

Bu sayede milyonlarca kilometre ışık yılı uzaklıktaki nesne ile aramızdaki mesafeyi ölçmek içim metre kullanmak zorunda kalmayız.

Benzer şekilde Dünya’ya yaklaşıp uzaklaşan irili ufaklı cisimler hakkında da Doppler Etkisi sayesinde detaylı bilgiye sahip oluruz.


https://www.webtekno.com/gezegenlerin-uzakligi-nasil-olculuyor-doppler-etkisi-h57691.html



Bu haber 1,473 defa okundu.


Yorumlar

 + Yorum Ekle 
    kapat

    Değerli okuyucumuz,
    Yazdığınız yorumlar editör denetiminden sonra onaylanır ve sitede yayınlanır.
    Yorum yazarken aşağıda maddeler halinde belirtilmiş hususları okumuş, anlamış, kabul etmiş sayılırsınız.
    · Türkiye Cumhuriyeti kanunlarında açıkça suç olarak belirtilmiş konular için suçu ya da suçluyu övücü ifadeler kullanılamayağını,
    · Kişi ya da kurumlar için eleştiri sınırları ötesinde küçük düşürücü ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi ya da kurumlara karşı tehdit, saldırı ya da tahkir içerikli ifadeler kullanılamayacağını,
    · Kişi veya kurumların telif haklarına konu olan fikir ve/veya sanat eserlerine ait hiçbir içerik yayınlanamayacağını,
    · Kişi veya kurumların ticari sırlarının ifşaı edilemeyeceğini,
    · Genel ahlaka aykırı söz, ifade ya da yakıştırmaların yapılamayacağını,
    · Yasal bir takip durumda, yorum tarih ve saati ile yorumu yazdığım cihaza ait IP numarasının adli makamlara iletileceğini,
    · Yorumumdan kaynaklanan her türlü hukuki sorumluluğun tarafıma ait olduğunu,
    Bu formu gönderdiğimde kabul ediyorum.




    En Çok Okunan Haberler


    ON ALTI YILDIZ'da Ara Internet'te Ara  

    Haber Sistemi altyapısı ile çalışmaktadır.
    5,663 µs